π . Δ η μ η τ ρ ί ο υ Μ π ό κ ο υ
«Εορτή διαπαντός εστι, και Πεντηκοστή, και Πάσχα, και Επιφάνεια», λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, εξηγώντας ότι την εορτή την κά νει όχι η ημερολογιακή περίοδος, αλλά η καθαρή συνείδηση, ο τρόπος με τον οποίο ζει ο άνθρωπος (Εις την αγίαν Πεντηκοστήν, Ομιλία α΄, PG 50, 463). Έτσι και η Πεντηκοστή συνεχίζεται αδιαλείπτως με την συνεχή δράση του Αγίου Πνεύματος, το οποίο, όντας φως και ειρήνη, εγκαινί ζεται αδιάκοπα στις ψυχές των πιστών και «αποστολικάς καρδίας κτίζει καθαράς».
Η αέναη αυτή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος φαίνεται από την α νάδειξη των αγίων μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Η Χάρη του δεν δό θηκε μόνο στους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής, αλλά σε ό λους τους πιστούς Χριστιανούς όλων των εποχών (Κυριακή των Α γίων Πάντων).
Ο άγιος Νικόδημος εξηγεί πώς γίνεται αυτό. Μια αναμμένη λα μπάδα μπορεί, χωρίς να ελαττωθεί το φως της καθόλου, να μεταδώσει φως και σε άλλη λαμπάδα και από εκείνη να ανάψει άλλη και άλλη και ούτω καθεξής, ώστε από μία αναμμένη λαμπάδα να ανάψουν πολυά ριθμες, αναρίθμητες λαμπάδες. Έτσι και οι Απόστολοι έγιναν οι πρώτες αναμμένες λαμπάδες και από αυτούς εν συνεχεία μεταδόθηκαν τα φω τιστικά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος σε άπειρους πιστούς. Η κα θαρή αποστολική καρδιά που αποκτάει ένας πιστός, γίνεται φως για να φωτισθούν και να καθαριστούν και οι καρδιές πολλών άλλων ανθρώ πων.
Και να, που είκοσι χιλιάδες άνθρωποι είδαν τον τρόπο ζωής, τον ζήλο για το έργο του Θεού και το μαρτύριο για τον Χριστό του αγίου Εράσμου (2 Ιουνίου), και μέσα τους άναψε η ίδια φλόγα, το ίδιο φως του Αγίου Πνεύματος. Η καρδιά τους πυρπολήθηκε από έρωτα και ζήλο για τον Θεό και την αλήθεια. Και δέχτηκαν όλοι να μαρτυρήσουν διά ξίφους για τον Χριστό, αδιαφορώντας εντελώς για τα εγκόσμια.
Και δεν φλέγει μόνο την καρδιά του ανθρώπου η Χάρη του Αγίου Πνεύματος, αλλά φωτίζει και τον νου. Ο Χριστός δεν έστειλε τους Απο στόλους να μιλήσουν στον κόσμο, εξοπλισμένους με την ισχύ της αν θρώπινης σοφίας και λογικής. Θα σας καθοδηγεί και θα σας φωτίζει το Άγιο Πνεύμα, τους είπε. Μην έχετε έγνοια τί θα πείτε. Το Άγιο Πνεύμα θα σας οδηγήσει «εις πάσαν την αλήθειαν». Είναι αυτό που «αγραμμά τους σοφίαν εδίδαξεν, αλιείς θεολόγους ανέδειξεν».
Έτσι, στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο ο άγιος Αθανάσιος, νεαρός διά κονος, με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος κατατρόπωσε τα σοφι στικά λογικά κατασκευάσματα του αιρετικού Αρείου. Αλλά και ο α γράμματος άγιος Σπυρίδων, με τον ίδιο φωτισμό δίδαξε περίτρανα το
μυστήριο της Αγίας Τριάδος.
Την Πεντηκοστή ακολούθησαν αμέσως τα αίματα των αγίων μαρ τύρων. Αλλά και οι εκλεκτοί καρποί της αληθούς θεολογίας. Και τα δύο στερέωσαν, κράτυναν και ανέδειξαν ανίκητη την πίστη μας. Το Άγιο Πνεύμα έντυσε και στόλισε την Εκκλησία με δύο πολύτιμους χιτώνες.
Ο ένας είναι η βασιλική βύσσος, η πορφύρα των αιμάτων των μαρτύρων της.
Ο άλλος είναι ο χιτώνας «της αληθείας, ο υφαντός εκ της άνω θεο λογίας».
Και οι δύο κηρύττουν «της ευσεβείας το μέγα μυστήριον».