Κρητική Αγιολογία

  Ἡ Ἁγία Παρασκευή γεννήθηκε στήν Ρώμη ἤ στά περίχωρά της ἀπό γονεῖς εὐσεβεῖς χριστιανούς, τόν Ἀγάθωνα καί τήν Ἱππολύτη, καί ἄθλησε στά χρόνια τοῦ αὐτοκράτορος Ἀντωνίνου Αὐρηλίου (138 – 161). Ὅμως ἡ ἁγιολογική παράδοση τῆς Σικελίας καί τῆς Καμπανίας θεωρεῖ ὅτι ἡ Ἁγία γεννήθηκε κοντά στήν Κατάνη, στό χωριό Aci Trezza, αφιερώθηκε ἀπό τούς γονεῖς της στό Θεό καί ἀνατράφηκε μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. Μετά τόν θάνατό τους, ἀφοῦ διαμοίρασε τά ὑπάρχοντά της στούς φτωχούς καί ἀπόρους, περιεβλήθη τό μοναχικό σχῆμα. Περιδιάβαινε τή Ρώμη καί τά περίχωρα αὐτῆς, ἐνῶ ξεκίνησε ἱεραποστολικές ἐξορμήσεις, γιά νά κηρύξει τό Εὐαγγέλιο, ὄχι μόνο στή Σικελία, ἀλλά καί στήν Καλαβρία, στήν Ἀπουλία καί στήν Καμπανία. Τό κήρυγμά της προσείλκυσε πολλούς εἰδωλολάτρες πού βαπτίζονταν χριστιανοί. Ὅταν πληροφορήθηκε ὁ αὐτοκράτορας τήν θεοφιλῆ δράση της, διέταξε τήν σύλληψη καί τήν προσαγωγή ἐνώπιόν του. Κατ’ ἀρχάς μέ ἤπια λόγια προσπάθησε νά πείσει τήν Παρασκευή νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό, προσέκρουσε ὅμως στήν...

 

 Παρακλητικός Κανών της Αγίας Θεοπρομήτορος Άννας Ποίημα του Πανοσιωτάτου εν Ιερομονάχοις Κυρίου Διονυσίου Αγιαρτεμίτου Εὐλογήσαντος τοῦ ἱερέως ἀρχόμεθα ἀναγινώσκοντες τὸν ΡΜΒ΄ (142) Ψαλμόν. Κύριε εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου, ἐνώτισαι τὴν δέησίν μου ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου, εἰσάκουσόν μου ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου· καὶ μὴ εἰσέλθῃς εἰς κρίσιν μετὰ τοῦ δούλου σου, ὅτι οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν. Ὅτι κατεδίωξεν ὁ ἐχθρὸς τὴν ψυχήν μου, ἐταπείνωσεν εἰς γῆν τὴν ζωήν μου, ἐκάθισέ με ἐν σκοτεινοῖς ὡς νεκροὺς αἰῶνος· καὶ ἠκηδίασεν ἐπ’ ἐμὲ τὸ πνεῦμά μου, ἐν ἐμοὶ ἐταράχθη ἡ καρδία μου. Ἐμνήσθην ἡμερῶν ἀρχαίων, ἐμελέτησα ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου, ἐν ποιήμασι τῶν χειρῶν σου ἐμελέτων. Διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι. Ταχὺ εἰσάκουσόν μου, Κύριε, ἐξέλιπε τό πνεῦμά μου· μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ, καὶ ὁμοιωθήσομαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον. Ἀκουστὸν ποίησόν μου τὸ πρωὶ τὸ ἔλεός σου, ὅτι ἐπὶ σοί ἤλπισα· γνώρισόν μοι, Κύριε, ὁδόν ἐν ᾗ πορεύσομαι, ὅτι πρὸς ...

 

  Στήν Κοίμηση τῆς Ἁγίας Ἄννας.  Γιορτάζεται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας σήμερα ἡ Κοίμηση τῆς Ἁγίας Ἄννης, ἡ ὁποία ἦταν ἡ μητέρα τῆς Κυρίας Θεοτόκου.     Καί τιμοῦμε στό πρόσωπό της, ὄχι μόνο τήν Παναγία μας, ἀλλά καί ὅλα ἐκεῖνα τά ἅγια πρόσωπα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού ἔζησαν μέ τόν πόθο καί τή νοσταλγία τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ Θεοῦ. Τό μάκρος τοῦ χρόνου, ἡ ἐναλλαγή τῶν γεγονότων, οἱ πολύμορφες περιπέτειες δέν στάθηκαν ἐμπόδια στήν καρδιά ἐκείνων τῶν ὀλίγων «τοῦ ἐκλεκτοῦ λείμματος», ὅπως ὀνομάζεται, ἀπό τόν πόθο τῆς καθολικῆς σωτηρίας. Τό ἐκλεκτό αὐτό κομμάτι δέν εἶχε ὑποκύψει στίς φαρισαϊκές ἤ ἄλλες παρερμηνεῖες, ἀλλά παρέμενε πιστό στίς ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ.     Τό ζεῦγος τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἄννας ἦταν μιά τέτοια περίπτωση. Ἕνα κομμάτι αὐτῆς τῆς πιστῆς ὁμάδας. Εἶχαν μεγάλη πίστη στό Θεό τῶν Πατέρων. Καί ἡ πίστη τους αὐτή τούς φέρνει νά γίνουν ὑπηρέτες τῆς «ἀρχαίας βουλῆς». Ἡ ἁγία Ἄννα ἦταν θυγατέρα τοῦ Ματθάν ἀπό τή φυλή τοῦ Λευῒ, καί τῆς Μαρίας. Εἶχε ...

  Ἀπολυτίκιον   Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε. Ζωὴν τὴν κυήσασαν, ἐκυοφόρησας, ἁγνὴν Θεομήτορα, θεόφρον Ἄννα, διὸ πρὸς λῆξιν οὐράνιον, ἔνθα εὐφραινομένων, κατοικία ἐν δόξῃ, χαίρουσα νῦν μετέστης, τοῖς τιμῶσί σε πόθῳ, πταισμάτων αἰτουμένη, ἱλασμὸν ἀειμακάριστε. Κοντάκιον Ἦχος β’. Τά ἄνω ζητῶν. Προγόνων Χριστοῦ, τὴν μνήμην ἑορτάζομεν, τὴν τούτων πιστῶς, αἰτούμενοι βοήθειαν, τοῦ ῥυσθῆναι ἅπαντας, ἀπὸ πάσης θλίψεως, τοὺς κραυγάζοντας, ὁ Θεὸς γενοῦ μεθ᾽ ἡμῶν, ὁ τούτους δοξάσας ὡς ηὐδόκησας.

  Ἡ Ἁγία Ἄννα γεννήθηκε στήν Βηθλεέμ, καταγόταν ἀπό τήν φυλή λευΐ καί ἦταν κόρη τοῦ ἱερέα Ματθάν καί τῆς Μαρίας. Ὁ Ματθάν ἱεράτευε ἐπί τῆς βασιλείας Κλεοπάτρας καί Σαπώρου ἤ Σαβωρίου, βασιλέως τῶν Περσῶν, καί τπης βασιλείας Ἡρώδου τοῦ Ἀντιπάτρου. Αὐτή εἶχε δύο ἀδελφές, τήν Σοβή, μητέρα τῆς Ἁγίας Ἐλισάβετ καί γιαγιά τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτισθοῦ, καί τήν Μαρία, μητέρα τῆς Σαλώμης, σύζυγο τοῦ Κλεόπα ἤ Ἀλφαίου. Παντρεύτηκε δέ καί ἡ τρίτη, ἡ Ἄννα, στήν γῆ τῆς Γαλιλαίας, καί γέννησε Μαρία τήν Θεοτόκο, πού σημαίνει ὅτι ἡ Σαλώμη, ἡ Ἐλισάβετ καί ἡ Θεοτόκος, ἦσαν κόρες τριῶν ἀδελφῶν καί μεταξύ τους πρωτεξαδέλφες. Ἡ Ἄννα, λοιπόν, ἀφοῦ γέννησε τήν σωτηρία ὅλου τοῦ κόσμου, τήν Παναγία, καί τήν ἀπογαλάκτισε, τήν ἀνέθεσε στό Ναό, ὡς ἄμμωμο δῶρο στόν Παντοκράτορα Θεό, καί ἔζησε τό ὑπόλοιπο τῆς ζωῆς της μέ σωφροσύνη καί ἄμεμπτο τρόπο, μέ νηστεῖες, προσευχές ἐλεημοσύνες πρός τούς φτωχούς μέχρις ὅτου ἐξεδήμησε μέ εἰρήνη πρός τόν Κύριο. Τελεῖται δέ ἡ Σύναξις αὐτῆς «ἐν τῷ Δευτέρῳ». Ὅταν νημφεύθηκε τ...

  Ἡ Ὁσία Ὀλυμπιάς καταγόταν ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη ἀπό πλούσια καί εὐγενική οἰκογένεια καί ἤκμασε στά χρόνια τοῦ αὐτοκράτορος Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου (379 – 395 μ.Χ.) καί τῶν διαδόχων του, Ἀρκαδίου καί Ὁνωρίου. Ὁ πατέρας της Σεκοῦνδος (ἤ Σέλευκος) κατεῖχε τό ἀξίωμα τοῦ κόμη, ὁ δέ πάππος της Ἀβλάβιος εῑχε διετελέσει ἔπαρχος. Λόγῳ τῆς καταγωγῆς της ἔτυχε ἐπιμελοῦς καί θεοσεβοῦς παιδείας. Ὅταν νυμφεύθηκε τόν ἔπαρχο Κωνσταντινουπόλεως Νευρίδιο, εἶχε τήν ἀτυχία νά τόν χάσει μέσα σέ λίγους μῆνες. Τιμώντας τήν μνήμη του, παρά τίς πιέσεις καί τοῦ ἴδιου τοῦ αὐτοκράτορος Θεοδοσίου, νά ἔλθει σέ δεύτερο γάμο μέ τόν συγγενῆ του Ἐλπίδιο, παρέμεινε σέ χηρεία, φλεγόμενη ἀπό τόν πόθο νά διακονήσει στήν Ἐκκλησία καί ἐπιδόθηκε σέ ἀγαθοεργίες, διαθέτοντας μεγάλα ποσά ἀπό τήν περιουσία της. Ὅταν χειροτονήθηκε ἀπό τόν Πατριάρχη Νεκτάριο Διακόνισσα, διῆγε βίο ἀσκητικό μέ νηστεῖες καί προσευχές. Ἵδρυσε μονή κοντά στό ναό τῆς Ἁγίας Εἰρήνης καί ἔγινε στενή συνεργάτιδα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου στήν ...

  Ἀπολυτίκιον. Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον. Φιλοσόφων ἐνθέων τὸ ἀγαλλίαμα, πρώην διώκτην καὶ εἶτα, θερμὸν ἀπολογητήν, τῆς Χριστοῦ ἁγίας πίστεως τιμήσωμεν, Ἀθηναγόραν τὸν σεπτόν, Ἀθηνῶν κλεινὸν βλαστόν, καὶ καύχημα Ἐκκλησίας, βοῶντες· τῷ Παντεπόπτῃ, ὑπὲρ ἡμῶν ἀπαύστως πρέσβευε. Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ΄. Τῇ ὑπερμάχῳ. Τῆς θείας χάριτος φανὸν τὸν τηλαυγέστατον, τὸν ἀναφθέντα ἐν Ἀθήναις εὐφημήσωμεν, καὶ φωτίσαντα τὸ σμῆνος τῶν χριστωνύμων, τῇ σοφίᾳ καὶ σεπτοῖς αὐτοῦ διδάγμασιν, εὐσθενῆ Ἀθηναγόραν τὸν θειότατον, ἀνακράζοντες· Χαίροις πίστεως ἔρεισμα. Μεγαλυνάριον. Δεῦτε ἀνυμνήσωμεν οἱ πιστοί, φιλοσόφων πάντων, Ἀθηναίων τὴν κορυφήν, εὔηχον κινύραν, τῆς πίστεως δογμάτων, σοφὸν Ἀθηναγόραν, τὸν ἀεισέβαστον.

  Ἡ Ἁγία Χριστίνα καταγόταν ἀπό τήν πόλη Τῦρο τῆς Φοινίκης καί ἦταν θυγατέρα τοῦ στρατηγοῦ Οὐρβανοῦ. Ὁ πατέρας της τήν ἔκλεισε σέ πύργο μέ χρυσᾶ καί ἀργυρᾶ εἴδωλα, γιά νά λατρεύει αὐτά. Ἐκείνη, ὅμως, τά συνέτριψε καί τά διαμοίρασε στούς φτωχούς. Μόλις τό ἔμαθε ὁ πατέρας της τήν ἔκλεισε στήν φυλακή, κατόπιν τήν ἔριξε στήν θάλασσα, ὅπου ἔλαβε τό ἅγιο Βάπτισμα ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριο, Ἄγγελος δέ τήν ἔβγαλε στήν στεριά. Στήν συνέχεια ἄρχισαν τά βασανιστήρια. Μετά τόν θάνατο τοῦ πατέρα της, οἱ ἄρχοντες Δίων καί Ἰουλιανός συνέχισαν τά φρικτά βασανιστήρια στήν φυλακή. Ἐκείνη μέ τήν πίστη της στόν Θεό εἵλκυσε στήν Ἐκκλησία τρεῖς χιλιάδες ἀνθρώπους. Τά μαρτύρια τά ὁποῖα ὑπέστη ἀπό τόν Ἰουλιανό ἦταν φρικωδέστερα. Ἔδωσε ἐντολή καί τῆς περιέκοψαν τούς μαστούς καί τήν γλῶσσα. Μετά τό φρικτό αὐτό μαρτύριο οἱ στρατιῶτες λόγχευσαν τίς πλευρές καί τήν καρδιά τῆς Ἁγίας, ἡ ὁποία παρέδωσε τήν μακαρία ψυχή της στόν Θεό, ἐπί Σεβήρου αὐτοκράτορος (193 – 211 μ.Χ.), καί ἔλαβε τό ἀμαράντινο στέφανο τῆς δόξας...

  Ὁ Ἅγιος Ἀθηναγόρας εἶναι ἕνας ἀπό τούς σπουδαιότερους Ἀπολογητές καί ἐκκλησιαστικούς συγγραφεῖς τοῦ 2ου αἰῶνος μ.Χ. Ἤκμασε κατά τήν ἐποχή τῶν αὐτοκρατόρων Μάρκου Αὐρηλίου καί Κομμόδου, τήν ἴδια ἐποχή μέ τόν ἕτερο μεγάλο Ἀπολογητή, τόν Ἅγιο Ἰουστῖνο. Ὑπῆρξε φιλόσοφος πού μεταστράφηκε στόν Χριστιανοσμό, ἐνῶ ἡ ἀπολογητική του ἔκφραση ἐκτιμᾶται γιά τήν λογοτεχνική της κομψότητα καί τήν νηφάλια προσέγγιση πρός τόν ἐθνικό κόσμο. Περί τοῦ βίου τοῦ Ἁγίου Ἀθηναγόρου ὑπάρχουν ἐλάχιστα, κατά βάση αὐτοβιογραφικά στοιχεῖα, πού προκείπτουν ἀπό γραμματεία του, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι ἰδιαιτέρως περιορισμένη. Τό πιθανότερο εἶναι νά ἦταν Ἀθηναῖος ἤ ἀπό τήν Ἰωνία, ἀφοῦ δίπλα του μαθήτευσε ὁ Ἅγιος Κλήμης Ἀλεξανδρείας, καθώς φαίνεται ἀπό τό ἔργο του «Στρωματεῖς», καί ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται σέ διδάσκαλό του ἀπό τήν Ἰωνία. Μέσα ἀπό τά συγγράμματά του διαβλέπουμε πώς ἀσπάσθηκε τόν Χριστιανισμό ἀπό τόν ἐθνικό βίο μελετώντας τίς Γραφές. Μετά τήν μεταστροφή του ἵδρυσε χριστιανική σχολή ὑψηλοῦ ἐπιπέδου. Διαφαίνετα...

  Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Θεόφιλος (Μαραμπελιώτης), γεννημένος, περί τό 1617, στήν Ζάκυνθο, γόνος οἰκογένειας «ποπολάρων», ἀκολουθώντας λόγῳ οἰκονομικῆς μᾶλλον δυσπραγίας ἔφηβος τό ἐπάγγελμα τοῦ ναυτικοῦ, πορευόταν οὐσιαστικά τόν ὁδό γιά τόν πλουτισμό πού χορηγεῖ ἡ μέθεξη τοῦ Θεοῦ. Μέ τήν ἔξοδό του στό ἄγνωστο καί ἄκρως ριψοκίνδυνο πέλαγος τῆς ὀθωμανικῆς καταδυναστείας εἰσόδευε ἀθλοφόρος στό νέφος τῶν Ἁγίων Μαρτύρων. Συνοπτικές πληροφορίες γιά τόν Νεομάρτυρα μᾶς παρέχει ὁ ἱστοριογράφος Παναγιώτης Χιώτης: «Οὗτος ἦν νέος εὐειδέστατος Ζακύνθιος, δεκαοκταετής ἔτυχεν εἰς Χίον (…) πλεύσας ὡς ναύτης, ὅτε μή θελήσας νά συνταξιδεύσῃ μετά τινός Τούρκου ἐσυκοφαντήθη ὅτι φορεῖ Τουρκικήν τιάραν, ἥτις ἦν ὁ σκοῦφος ὁ κόκκινος Ζακύνθιος. Καί ἐψευδομαρτύρησαν κατ’ αὐτοῦ εἰς τόν κατήν τῆς Χίου, ὅτι ἐτούρκευσε, καί ἐπειτα ἠρνεῖτο. Ὁ κατής οὖν ἀπεφάσισεν νά γένῃ Τούρκος, ἀλλ’ ὁ Θεόφιλος ἀντέστη, λέγων ὅτι πάντοτε ἐμμένει εἰς τήν θρησκείαν τῶν πατέρων του. Οἱ Τοῦρκοι λοιπόν ἤναυσαν πυρκαϊάν καί τόν ἔκαυσαν ζ...

  Ἡ Φωτογραφία τῆς ἡμέρας τὸ Κελὶ τῆς Ὁσίας Πελαγίας ποὺ βρίσκεται στὴν Ἱερὰ Μονὴ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Κεχροβουνίου Τήνου.