Κρητική Αγιολογία

  Ἡ ἕκτη κατὰ σειρὰ Κυριακὴ μετὰ τὸ Ἅγιο Πάσχα εἶναι ἀφιερωμένη ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας στὴν μνήμη τῶν 318 Ἁγίων Πατέρων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβαν μέρος στὴν Α’ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο ποὺ συνῆλθε στὴν Νίκαια τῆς Βιθυνίας τὸ 325 μ.Χ. Ἡ σύνοδος συνῆλθε κατὰ πρόσκληση τοῦ Μέγα Κωνσταντίνου κατὰ τὸ εἰκοστὸ ἔτος τῆς βασιλείας του καὶ εἶχε διάρκεια 3,5 χρόνια. Διακριθεῖσες μορφὲς τῆς συνόδου ἦταν ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Κωνσταντινουπόλεως, ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Ἀλεξανδρείας, ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, ὁ Εὐστάθιος ὁ Ἀντιοχείας, ὁ Μακάριος ὁ Ἱεροσολύμων, ὁ Παφνούτιος, ὁ Σπυρίδων, ὁ Νικόλαος, κ.ἄ.   Η Α’ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὸν Ἄρειο καὶ τὸν Ἀρειανισμό. Διατύπωσε τοὺς πρώτους ὅρους ὀρθοῦ Χριστιανικοῦ δόγματος καὶ ἰδιαίτερα τὰ περὶ τοῦ δευτέρου Προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὸν Ἰησοῦ Χριστό, ὡς ὁμοούσιον τῷ Θεῷ Πατρί. Συνέταξε τὰ πρῶτα ἑπτὰ ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως.   Συνοπτικὴ παράθεση τῶν ἱερῶν Κανόνων   Κανὼν Α:       Καταδικάζει τὴ συνήθεια τοῦ οἰκοιοθελοὺς εὐνουχισμοῦ καὶ ἀπαγορεύ...

 Παρακλητικός Κανών εις τον εν Οσίοις Πατέρα ημών Ευμένιο τον Κρητά εν Αθήνα Εκλάψαντα  Ποίημα Δρos Χαραλάμπους Μ. Μπούσια  Μ. Υμνογράφου της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας  Εὐλογήσαντος τοῦ ἱερέως ἀρχόμεθα άναγινώσκοντες τόν ΡΜΒ’ (142) Ψαλμόν.  Κύριε εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου, ἐνώτισαι τήν δέησιν μου ἐν τῇ ἀληθείᾳ Σου, εἰσάκουσον μου ἐν τῇ δικαιοσύνῃ Σου καί μή εἰσέλθῃς εἰς κρίσιν μετά τοῦ δούλου Σου, ὅτι οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιον Σου, πᾶς ζῶν. Ὅτι κατεδίωξεν ὁ ἐχθρός τήν ψυχήν μου, ἐταπείνωσεν εἰς γῆν τήν ζωήν μου. Ἐκάθισε με ἐν σκοτεινοῖς, ὡς νεκρούς αἰῶνος καί ἠκηδίασεν ἐπ’ ἐμέ τό πνεῦμα μου, ἐν ἐμοί ἐταράχθη ἡ καρδία μου. Ἐμνήσθην ἡμερῶν ἀρχαίων, ἐμελέτησα ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις Σου, ἐν ποιήμασι τῶν χειρῶν Σου ἐμελέτων. Διεπέτασα πρός Σέ τάς χεῖρας μου, ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρος Σοι. Ταχύ εἰσάκουσον μου, Κύριε, ἐξέλιπε τό πνεῦμα μου. Μή ἀποστρέψῃς τό πρόσωπον Σου ἀπ’ ἐμοῦ καί ὁμοιωθήσομαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον. Ἀκουστόν ποίησόν μου τό πρωΐ τό ἔλεός Σου, ὅτ...

  ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ ΕΥΜΕΝΙΟΥ ΣΑΡΙΔΑΚΗ – ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ Ήχος α΄ Τῆς ἐρήμου πολίτης. Ἐθιάς τὸν γόνον, Πατήρ Εὐμένιον τιμήσωμεν, τῶν ἀσθενοῦντων σώματος καὶ ψυχής, ἰατρόν καὶ προστάτην ἐπικαλέσωμεν· ὁ ἀγαπῶν πολύ τὸν Θεόν, ἱκέτευε, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

  Ο Άγιος Ευμένιος ήταν γόνος πολυμελούς και πάμπτωχης οικογενείας. Γεννήθηκε στην Εθιά την 1η Ιανουαρίου του έτους 1931. Οι γονείς του, Γεώργιος και Σοφία Σαριδάκη, ήταν άνθρωποι ευσεβείς και ενάρετοι. Ήταν δύο ετών όταν πέθανε ο πατέρας του. Ο Ιερεύς του χωριού τους ήθελε να του δίνει μια μικρή βοήθεια, επειδή πήγαινε και τον βοηθούσε στον ναό. Ο μικρός Κωνσταντίνος, όμως, του έλεγε: «Όχι, παπα-Γιάννη, δεν παίρνουμε ποτέ χρήματα από την Εκκλησία». (Μαρτυρία Αριστέας Σαριδάκη). Ο Άγιος Ευμένιος, από τη βρεφική του ηλικία, δεν θήλαζε Τετάρτη και Παρασκευή, σύμφωνα με την μαρτυρία της αδελφής του Ευγενίας. Ο Κωστάκης, όπως τον έλεγαν, δεν είχε μάθει σχεδόν καθόλου γράμματα. Έμαθε μόνος του να διαβάζει και να κάνει αριθμητικές πράξεις. Τα βήματά του τον οδηγούν στην Ιερά Μονή του Αγίου Νικήτα, στα νότια της Κρήτης, κοντά στο χωριό του, που απέχει δύο – δυόμιση ώρες με τα πόδια. Έγινε δεκτός από τον Ηγούμενο π. Ιερόθεο (Κωστομανωλάκη), στον οποίο έβαλε μετάνοια και άρχισε η δοκιμή του...

 

  Ἐπιμέλεια Φωτογραφικοῦ Ὑλικοῦ Μιχάλης Κάββαλος 

  Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης. Τῆς Τριπόλεως δόξα καὶ θερμοὶ ἀντιλήπτορες, ἀθλήσαντες ἐν ταύτῃ, Νεομάρτυρες ὤφθητε, Δημήτριε γενναῖε Ἀθλητά, καὶ Παῦλε τῶν Μαρτύρων μιμητά· διὰ τοῦτο τὴν ἁγίαν μνήμην ὑμῶν, τιμῶμεν ἀνακράζοντες· δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι δι’ ὑμῶν, πᾶσιν ἰάματα. Κοντάκιον. Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον. Ἑορτάζει Τρίπολις, ὑμῶν τὴν πάμφωτον μνήμην, ὡς χαρᾶς ὑπόθεσιν, Δημήτριε σὺν τῷ Παύλῳ, ταύτην γάρ, ῥείθροις φοινίξαντες τῶν αἱμάτων, καύχημα, αὐτῆς ἐδείχθητε καὶ προστάται, Νεομάρτυρες Κυρίου, καὶ πρὸς τὸν Κτίστιν πρέσβεις θερμότατοι. Μεγαλυνάριον. Χαίροις Ἀθλοφόρων νεοφανῶν, δυὰς ἡ ἁγία, καὶ πανένδοξε ξυνωρίς, Δημήτριε καὶ Παῦλε, Πελοποννήσου ῥόδα, Τριπόλεως δὲ κλέος, καὶ ὡράϊσμα.

  Οι Άγιοι Νεομάρτυρες Δημήτριος και Παύλος Πολιούχοι Τριπόλεως    Ὁ Νεομάρτυς Δημήτριος κατήγετο ἀπό τήν Λιγούδιστα Τριφυλίας, τήν σημερινή Χώρα, εἰργάζετο σέ διάφορα σπίτια στήν Τριπολιτσά ὡς ὑπηρέτης Τούρκων καί ἐτούρκεψε μετονομαζόμενος σέ Μεχμέτ. Ἐγκατέλειψε τήν Τριπολιτσά καί ἐπεριπλανήθη στήν Μ. Ἀσία μέχρι νά καταλήξη στήν Χίο. Ἐκεῖ ἐγνωρίσθη μέ τόν πρώην Κορίνθου Μακάριο, ὁ ὁποῖος τόν καθωδήγησε καί τόν ἐβοήθησε νά μετανοήση. Μετά ἀπό καιρό ἐπέστρεψε στήν Τριπολιτσά ὁμολογώντας τόν Χριστόν μπροστά στόν πασά, ὁ ὁποῖος διέταξε τόν ἀποκεφαλισμό του. Ὁ Δημήτριος ἐμαρτύρησε στίς 14 Ἀπριλίου τοῦ 1803. Ὁ Νεομάρτυς Παῦλος, κατά κόσμον Παναγιώτης, καταγόμενος ἀπό τό Σοπωτό Καλαβρύτων εἰργάζετο ὡς σανδαλοποιός στήν Πάτρα. Μετά ἀπό διαφωνία πού εἶχε μέ τόν ἰδιοκτήτη τοῦ ἐργαστηρίου του, ἐπροτίμη σε νά ἀλλαξοπιστήση παρά νά πληρώση παραπάνω μίσθωμα. Μόλις συνειδητοποίησε τί ἔκαμε, μετενόησε ἀμέσως καί μετέβη στό Ἅγιον Ὄρος, ὅπου ἔλαβε τό μοναχικόν σχῆμα μετονομασθείς Παῦλος...

  Μακαριστός π. Συμεών Κραγιόπουλος   Ὁ ἅγιος Κωνσταντῖνος ὑπακούοντας στόν Θεό γίνεται ὄργανό του   Ὅλα, ὅπως ἐπανειλημμένως ἔχουμε πεῖ, ὁ Θεός τά ἔχει στά χέρια του καί τό κάθε τι ὁ Θεός τό κάνει τότε πού θέλει. Ὅμως ὅλα τά πράγματα πού ἔχουν σχέση μέ τούς ἀνθρώπους, τά κάνει ὁ Θεός καί τά κάνει στήν ὥρα τους, ἀλλά πάντοτε ὁ Θεός τά κανονίζει ἔτσι, ὥστε νά βρίσκει κάποιον ἄνθρωπό του, γιά νά κάνει αὐτό τό ὁποῖο θέλει. Τόσα χρόνια γίνονταν διωγμοί, καί σάν νά μήν ἦταν ὁ Θεός σέ θέση νά σταματήσει τούς διωγμούς. Δέν ἦταν; Μή γένοιτο. Μποροῦμε νά τό ποῦμε αὐτό· ὁ Θεός μποροῦσε νά βρεῖ τρόπο νά σταματήσει τούς διωγμούς, ὅποτε ἤθελε. Δέν τό ἔκανε. Τό ἔκανε τότε πού ἦλθε ἡ ὥρα. Καί τό ἔκανε κατά θαυμαστό τρόπο, χρησιμοποιώντας ὅμως ἕναν ἄνθρωπο. Ἕναν ἄνθρωπο ὁ ὁποῖος κατά θαυμαστό τρόπο ὑπακούει στόν Θεό, πιστεύει στόν Θεό, δίνει τόν ἑαυτό του στόν Θεό καί γίνεται ὄργανό του· τόν ἅγιο Κωνσταντῖνο. Θά μποροῦσε ν᾿ ἀκολουθήσει κι αὐτός τήν τακτική τῶν προκατόχων του βασιλέων. Ὅμ...

  (νεοελληνικὴ ἀπόδοση) Βλέπετε αὐτὴ τὴ κοινὴ γιὰ μᾶς ἑορτὴ καὶ εὐφροσύνη, τὴν ὁποία ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς ἐχάρισε μὲ τὴν ἀνάσταση καὶ ἀνάληψή του στοὺς πιστούς; Ἐπήγασε ἀπὸ θλίψη. Βλέπετε αὐτὴ τὴ ζωή, μᾶλλον δὲ τὴν ἀθανασία; Ἐπιφάνηκε σὲ μᾶς ἀπὸ θάνατο. Βλέπετε τὸ οὐράνιο ὕψος, στὸ ὁποῖο ἀνέβηκε κατὰ τὴν ἀνύψωσή του ὁ Κύριος καὶ τὴν ὑπερδεδοξασμένη δόξα ποῦ δοξάσθηκε κατὰ σάρκα; Τὸ πέτυχε μὲ τὴ ταπείνωση καὶ τὴν ἀδοξία. Ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος γι᾿ αὐτόν, «ἐταπείνωσε τὸν ἑαυτό του γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, καὶ μάλιστα σταυρικοῦ θανάτου, γι᾿ αὐτὸ κι᾿ ὁ Θεὸς τὸν ὑπερύψωσε καὶ τοῦ χάρισε ὄνομα ἀνώτερο ἀπὸ κάθε ὄνομα, ὥστε στὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ νὰ καμφθεῖ κάθε γόνατο ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων καὶ νὰ διακηρύξει κάθε γλώσσα ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ Κύριος σὲ δόξα Θεοῦ Πατρός».(Φιλ. β´ 8-11). Ἐὰν λοιπὸν ὁ Θεὸς ὑπερύψωσε τὸ Χριστό του γιὰ τὸ λόγο ὅτι ταπεινώθηκε, ὅτι ἀτιμάσθηκε, ὅτι πειράσθηκε, ὅτι ὑπέμεινε ἐπονείδιστο σταυρὸ καὶ θάνατο γιὰ χάρη μας, πῶς θὰ σώσε...

  Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, χαροποιήσας τοὺς Μαθητάς, τὴ ἐπαγγελία τοῦ ἁγίου Πνεύματος, βεβαιωθέντων αὐτῶν διὰ τῆς εὐλογίας, ὅτι σὺ εἰ ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ λυτρωτὴς τοῦ κόσμου. Κοντάκιον Ἦχος πλ. δ΄. Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πληρώσας οἰκονομίαν, καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ἑνώσας τοῖς οὐρανίοις, ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὐδαμόθεν χωριζόμενος, ἀλλὰ μένων ἀδιάστατος, καὶ βοῶν τοῖς ἀγαπῶσί σε· Ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν, καὶ οὐδεὶς καθ’ ὑμῶν.

  Ἀπολυτίκιον   Ἦχος πλ. δ’. Τοῦ Σταυροῦ σου τὸν τύπον ἐν οὐρανῷ θεασάμενος, καὶ ὡς ὁ Παῦλος τὴν κλῆσιν οὐκ ἐξ ἀνθρώπων δεξάμενος, ὁ ἐν βασιλεῦσιν, Ἀπόστολός σου Κύριε, Βασιλεύουσαν πόλιν τῇ χειρὶ σου παρέθετο· ἣν περίσωζε διὰ παντὸς ἐν εἰρήνη, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, μόνε Φιλάνθρωπε. Έτερον Ἀπολυτίκιον Ἦχος γ’. Θείας πίστεως. Πρῶτος πέφηνας, ἐν Βασιλεῦσι, θεῖον ἕδρασμα, τῆς εὐσεβείας, ἀπ’ οὐρανοῦ δεδεγμένος τὸ χάρισμα· ὅθεν Χριστοῦ τὸν Σταυρὸν ἐφανέρωσας, καὶ τὴν Ὀρθόδοξον πίστιν ἐφήπλωσας. Κωνσταντῖνε Ἰσαπόστολε, σὺν Μητρὶ Ἑλένῃ τῇ θεόφρονι, πρεσβεύσατε ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν. Κοντάκιον Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον. Κωνσταντῖνος σήμερον, σὺν τῇ μητρὶ τῇ Ἑλένη, τὸν Σταυρὸν ἐμφαίνουσι, τὸ πανσεβάσμιον ξύλον, πάντων μὲν τῶν Ἰουδαίων αἰσχύνην ὄντα, ὅπλον δὲ πιστῶν, ἀνάκτων κατ᾽ ἐναντίων, δι᾽ ἡμᾶς γὰρ ἀνεδείχθη, σημεῖον μέγα, καὶ ἐν πολέμοις φρικτόν. Μεγαλυνάριον Τους της ευσέβειας θείους πυρσούς, και των Αποστόλων, θιασώτας και μιμητός, συν τω Κωνσταντίνω, Ελένην την Αγίαν, ως...

  Ἦχος δ'.   Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, χαροποιήσας τοὺς μαθητὰς τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος• βεβαιωθέντων αὐτῶν διὰ τῆς εὐλογίας ὅτι σὺ εἶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ λυτρωτὴς τοῦ κόσμου.  Ανελήφθης στους ουρανοὺς δοξασμένος, Κύριε Ιησού Χριστὲ ο Θεός μας, αφού εχαροποίησες τόσο πολὺ τους μαθητές σου με την υπόσχεσι, ότι θα στείλης το Πανάγιό σου Πνεύμα• αυτοὶ δε εβεβαιώθηκαν για μια ακόμη φορὰ με την ευλογία σου, ότι συ είσαι ο Υιὸς του Θεού, ο Λυτρωτὴς του κόσμου.   Η τελευταία εμφάνισι του Κυρίου στον κόσμο ήταν η ευλογία. Το περιγράφει ο ιερὸς ευαγγελιστὴς Λουκάς: «καὶ ἐπάρας τὰς χείρας αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτούς. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εὐλογεῖν αὐτὸν αὐτοὺς διέστη ἀπ' αὐτῶν καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν οὐρανόν». Αυτὴ η ευλογία του Κυρίου ήταν μιὰ κίνησι λειτουργική, για να τους μεταδώσῃ την Χάρι του. Η Εκκλησία απὸ την πρώτη στιγμὴ της παρουσίας της στον κόσμο, ευλογεί τους πιστούς. Οι Απόστολοι, και έπειτα οι επίσκοποι και οι ιερείς με την ίδια κίνησι του χε...