.jpg)
"Ὁ Ἅγιος Ἱεροεθνομάρτυρας (ἢ Νεομάρτυρας) Ζαχαρίας, Ἐπίσκοπος Σητείας, ὑπῆρξε μία ἐμβληματικὴ μορφὴ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς δέκα ἀρχιερεῖς ποὺ σφαγιάστηκαν κατὰ τὴ μεγάλη σφαγὴ τοῦ Ἡρακλείου τὸ 1821.
Ἡ Μοναχικὴ Πορεία καὶ ἡ Ἐκλογή
Μοναχισμός: Ἐκάρη μοναχὸς στὴν ἱστορικὴ Ἱερὰ Μονὴ Τοπλοῦ στὴ Σητεία, ἡ ὁποία ἀποτελοῦσε ἰσχυρὸ πνευματικὸ κέντρο τῆς ἀνατολικῆς Κρήτης.
Διακονία: Ὑπηρέτησε ὡς Ἀρχιμανδρίτης στὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Κρήτης.
Χειροτονία: Ἐξελέγη καὶ χειροτονήθηκε Ἐπίσκοπος Σητείας στὶς 21 Ἰουνίου 1803, ποιμαίνοντας τὴν ἐπαρχία του μὲ αὐταπάρνηση σὲ ἐξαιρετικὰ δύσκολες συνθῆκες.
Τὸ Μαρτύριο (23 Ἰουνίου 1821)
Μὲ τὴν ἔκρηξη τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821, οἱ Ὀθωμανοὶ ξεκίνησαν ἄγριους διωγμοὺς ἐναντίον τοῦ χριστιανικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Κρήτης γιὰ νὰ καταστείλουν κάθε ἐπαναστατικὴ ἑστία.
Ἡ Παγίδα: Στὶς 23 Ἰουνίου 1821, οἱ Τοῦρκοι κάλεσαν τὸν Μητροπολίτη Κρήτης Γεράσιμο καὶ τοὺς Ἐπισκόπους σὲ Σύνοδο στὸν Ναὸ τοῦ Ἁγίου Μηνὰ στὸ Μεγάλο Κάστρο (σημερινὸ Ἡράκλειο), μὲ τὸ πρόσχημα τῆς ἀνάγνωσης ἑνὸς σουλτανικοῦ διατάγματος.
Ἡ Σφαγή: Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς σύναξης, ὀργισμένος ὄχλος Ὀθωμανῶν εἰσέβαλε στὸν ναὸ καὶ κατέσφαξε τὸν Μητροπολίτη, τὸν Ἐπίσκοπο Σητείας Ζαχαρία, ἄλλους 9 Ἐπισκόπους τῆς Κρήτης, δεκάδες ἱερεῖς καὶ ἁπλοῦς πιστούς.
Τιμὴ καὶ Μνήμη
Ἁγιοκατάταξη: Ἡ μνήμη του τιμᾶται πανηγυρικὰ στὶς 23 Ἰουνίου (μαζὶ μὲ τοὺς ὑπόλοιπους σφαγιασθέντες Ἁγίους Ἀρχιερεῖς τῆς Κρήτης)
Ἀπολυτίκιο
Ἁγίου Ζαχαρίου Σητείας Ἐπισκόπ. Ἦχ. πλ. α´. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἱεράρχης ὑπάρχων θεοειδέστατος, ἱερωσύνης τὴν χλαῖναν, τοῖς τῶν αἱμάτων κρουνοῖς, ἐπορφύρωσας τυθεὶς ἀμνὸς ὡς ἄκακος, καὶ προσεχώρησας λαμπρῶς, πρὸς τὴν ἀνέσπερον ζωήν, ὑπὲρ ἡμῶν ἱκετεύων, Χριστὸν ἀεὶ Ζαχαρία, Σητείας κλέος ἀναφαίρετον.
Ἕτερον. Εὐαγγέλου ἱερέως.
Τὸν στεῤῥὸν Νεομάρτυρα εὐφημήσωμεν, τὸν Ζαχαρίαν Σητείας καὶ Ἱεράρχην σεπτόν, ἀνδρικῶς γὰρ τὸν ἐχθρὸν κατετροπώσατο. Πάντας σὺν τούτῳ ἐκτενῶς, Μοναστῶν συναθλητῶν ὑμνήσωμεν τὴν πλειάδα, ὡς τῆς Τριάδος γὰρ μύσται, ὑπὲρ ἡμῶν ἀεὶ πρεσβεύουσι.
Μεγαλυνάριον.
Χαίροις Νεομάρτυς τοῦ Ἰησοῦ, Ἱεράρχα θεῖε, καὶ Ἀζύγων ὑπογραμμός, σὺν αὐτοῖς θυσία, Θεῷ γὰρ προσηνέχθης, ὦ Ζαχαρία ὄντως, Σητείας καύχημα.